MONTENEGROLaw on the conditions and procedures for abortion, 27 July 2009.

 

 

I. OSNOVNE ODREDBE

 

 

Član 1

Prekid trudnoće, kao posebna medicinska intervencija kojom se završava trudnoća prije biološkog termina, vrši se pod uslovima i po postupku propisanim ovim zakonom.

 

Član 2

Postupak za odobravanje prekida trudnoće je hitan i njegovim sprovođenjem se obezbjeđuje čuvanje profesionalne tajne, poštovanje ličnosti i dostojanstva trudnice.

 

Član 3

Doktor specijalista ginekologije i akušerstva je dužan da u svim slučajevima podnošenja zahtjeva za prekid trudnoće trudnicu, odnosno roditelja, usvojioca, staraoca ili organ starateljstva, upozna sa medicinskim metodama i sredstvima za izvršenje prekida trudnoće i ukaže na opasnost i štetne posljedice po zdravlje, koje mogu da nastupe usljed prekida trudnoće.

 

II. USLOVI ZA PREKID TRUDNOĆE

 

 

Član 4

Prekid trudnoće se može izvršiti do 10 sedmica od dana začeća, na osnovu pisanog zahtjeva trudnice.

Prekid trudnoće se može izvršiti i poslije isteka 10 sedmica od dana začeća, ali ne i nakon 32 sedmice.

 

Član 5

Prekid trudnoće maloljetnog lica ili lica pod starateljstvom može se izvršiti samo uz pisanu saglasnost roditelja, usvojioca, odnosno staraoca.

Pisana saglasnost iz stava 1 ovog člana čuva se uz medicinsku dokumentaciju o obavljenom prekidu trudnoće.

Saglasnost iz stava 1 ovog člana može dati i nadležni organ starateljstva, ukoliko se zbog odsutnosti ili spriječenosti roditelja, usvojioca, odnosno staraoca, njihova saglasnost ne može pribaviti.

Član 6

Prekid trudnoće se može izvršiti poslije isteka 10 sedmica do 20 sedmica od dana začeća, ako:

1) se na osnovu medicinskih indikacija utvrdi da se na drugi način ne može spasiti život ili otkloniti teško narušavanje zdravlja žene za vrijeme trudnoće, porođaja, ili poslije porođaja;

2) se na osnovu medicinskih indikacija može očekivati da će se dijete roditi sa teškim tjelesnim ili duševnim nedostacima;

3)  je do začeća došlo u vezi sa izvršenjem krivičnog djela;

 

4)  bi žena u toku trudnoće ili poslije porođaja mogla doći u teške lične ili porodične prilike.

Prekid trudnoće iz stava 1 ovog člana odobrava komisija za prekid trudnoće.

 

Član 7

Prekid trudnoće poslije 20 sedmica od dana začeća se može izvršiti samo na osnovu medicinskih indikacija iz člana 6 stav 1 tač. 1 i 2 ovog zakona.

Prekidu trudnoće u periodu od 24 do 32 sedmice od dana začeća obavezno prethodi feticid, kao medicinska intervencija, da bi se izbjeglo rađanje živog, a oštećenog ploda.

Prekid trudnoće iz st. 1 i 2 ovog člana odobrava Etički komitet Kliničkog centra Crne Gore (u daljem tekstu: Etički komitet).

 

Član 8

U slučajevima kada se radi o potrebi hitne intervencije radi spašavanja života trudnice, prekid trudnoće se može izvršiti bez  odobrenja iz čl. 6 i 7 ovog zakona.

 

III. POSTUPAK ZA PREKID TRUDNOĆE

 

Član 9

Prije prekida trudnoće obavezno je utvrđivanje identiteta i krvne grupe trudnice.

 

Član 10

Prekid trudnoće do 10 sedmica od dana začeća odobrava doktor specijalista ginekologije i akušerstva u roku od tri dana od dana podnošenja zahtjeva.

Na zahtjev trudnice, prekid trudnoće iz stava 1 ovog člana može se izvršiti u opštoj anesteziji, po pribavljenoj saglasnosti specijaliste interne medicine.

 

Član 11

U slučajevima iz člana 6 ovog zakona, zdravstvena ustanova u kojoj se vrši prekid trudnoće obrazuje prvostepenu ljekarsku komisiju za prekid trudnoće (u daljem tekstu: Prvostepena komisija).

Prvostepenu komisiju čine  predsjednik i dva člana.

Predsjednik Prvostepene komisije i jedan član su doktori specijalisti ginekologije i akušerstva, a jedan član je socijalni radnik, odnosno psiholog.

O prekidu trudnoće Prvostepena komisija odlučuje u roku od tri dana od dana podnošenja zahtjeva.

 

Član 12

O odluci iz člana 11 stav 4 ovog zakona trudnica se obavještava odmah, a odluka se donosi u pisanoj formi.

Odobreni prekid trudnoće izvršiće se u roku od sedam dana od dana donošenja odluke iz člana 11 stav  4 ovog zakona.

 

Član 13

Na odluku Prvostepene komisije trudnica može uložiti prigovor u roku od sedam dana od dana prijema odluke Drugostepenoj ljekarskoj komisiji za prekid trudnoće (u daljem tekstu: Drugostepena komisija).

Drugostepena komisija obrazuje se u Kliničkom centru Crne Gore.

Trudnica može zahtijevati da se dokumentacija, bez odlaganja, uputi Drugostepenoj komisiji odmah nakon saopštenja odluke Prvostepene komisije, što će se smatrati kao da je prigovor uložen.

 

Član 14

Drugostepenu komisiju čine predsjednik i četiri člana.

 

Predsjednik Drugostepene komisije je doktor specijalista ginekologije i akušerstva, a članovi su doktor specijalista ginekologije i akušerstva, specijalista medicinske genetike, specijalista psihijatrije i diplomirani pravnik .

Drugostepena komisija je dužna da o prigovoru odluči u roku od sedam dana od dana podnošenja prigovora i svoju odluku dostavi trudnici neposredno nakon odlučivanja.

Odluka Drugostepene komisije je konačna.

 

Član 15

Sjednici Prvostepene, odnosno Drugostepene komisije može prisustvovati trudnica i njen bračni ili vanbračni supružnik, roditelj, usvojilac, staralac ili ovlašćeni predstavnik organa starateljstva.

 

Član 16

Sjednicama Etičkog komiteta prisustvuju specijalisti ginekologije i akušerstva i specijalisti odgovarajuće oblasti medicine, ukoliko se radi o medicinskim indikacijama za prekid trudnoće vezanim za bolest trudnice.

Sjednici Etičkog komiteta mogu prisustvovati trudnica i njen bračni ili vanbračni supružnik, kao i roditelj, usvojilac, staralac ili ovlašćeni predstavnik organa starateljstva.

 

Član 17

Prekidi trudnoće po odobrenju Drugostepene komisije i Etičkog komiteta obavljaju se u Kliničkom centru Crne Gore.

 

Član 18

Prekid trudnoće koji je izvršen suprotno čl. 6 i 7 ovog zakona je nedozvoljeni prekid trudnoće.

            Prekid trudnoće sa motivom izbora pola je zabranjen.

            Zabranjena je upotreba ranih genetskih testova (do 10 sedmica trudnoće), radi utvrđivanja pola, osim kada postoje rizici od nasljednih oboljenja koje je indikovao isključivo klinički genetičar.

 

IV. TROŠKOVI PREKIDA TRUDNOĆE

 

 

Član 19

Troškove prekida trudnoće do 10 sedmica od dana začeća snosi trudnica.

Ukoliko je trudnica korisnik socijalne zaštite prema propisima o socijalnoj i dječijoj zaštiti, troškove prekida trudnoće u slučaju iz stava 1 ovog člana snosi Centar za socijalni rad na čijoj teritoriji trudnica ima prebivalište.

Ukoliko je trudnica maloljetno lice ili lice pod starateljstvom, troškove snosi roditelj, usvojilac, staralac ili organ starateljstva.

U slučajevima prekida trudnoće iz razloga navedenih u čl. 6, 7 i 8 ovog zakona, troškove prekida trudnoće snosi Fond za zdravstveno osiguranje Crne Gore.

 

V. ZDRAVSTVENE USTANOVE U KOJIMA SE VRŠI PREKID TRUDNOĆE

 

Član 20

Prekid trudnoće može se obavljati isključivo u zdravstvenim ustanovama sekundarnog i tercijarnog nivoa zdravstvene zaštite, koje ispunjavaju uslove u pogledu prostora, kadra i opreme za obavljanje te djelatnosti.

Bliže uslove koje mora da ispunjava zdravstvena ustanova iz stava 1 ovog člana propisuje organ državne uprave nadležan za poslove zdravlja.

Rješenje o ispunjenosti uslova iz stava 1 ovog člana izdaje organ državne uprave nadležan za poslove zdravlja.

 

Član 21

Po izvršenom prekidu trudnoće doktor specijalista ginekologije i akušerstva koji je izvršio intervenciju je dužan da ženi obezbijedi odgovarajući zdravstveni nadzor, u zdravstvenoj ustanovi, u trajanju od najmanje dva časa.

Zdravstveni nadzor u zdravstvenoj ustanovi, u trajanju od najmanje 24 časa, obavezno se sprovodi, ukoliko se radi o prekidu trudnoće starije od 10 sedmica od dana začeća ili ukoliko žena boluje od neke bolesti.

 

Član 22

Ako se pri dovršenju započetog prekida trudnoće osnovano posumnja da se radi o krivičnom djelu, zdravstvena ustanova u kojoj je dovršen započeti prekid trudnoće dužna je da o tome odmah podnese prijavu nadležnom organu.

 

Član 23

Zdravstvene ustanove u kojima se vrši prekid trudnoće dužne su da vode evidenciju i čuvaju medicinsku dokumentaciju o obavljenim prekidima trudnoće, u skladu sa zakonom.

 

 

VI. NADZOR

 

Član 24

Nadzor nad primjenom ovog zakona vrši organ državne uprave nadležan za poslove zdravlja preko zdravstvene inspekcije, u skladu sa zakonom.

 

 

VII. KAZNENE ODREDBE

 

 

Član 25

Novčanom kaznom od stostrukog do tristostrukog iznosa minimalne zarade u Crnoj Gori kazniće se za prekršaj pravno lice, ukoliko:

1) obavlja prekide trudnoće u zdravstvenim ustanovama koje nemaju odobrenje za obavljanje te djelatnosti od strane organa državne uprave nadležnog za poslove zdravlja;

2) ne podnese prijavu nadležnom organu (član 22);

3) ne vodi evidenciju i ne čuva potrebnu dokumentaciju o obavljenim prekidima trudnoće (član 23).

Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom od desetostrukog do dvadesetostrukog iznosa minimalne zarade u Crnoj Gori.

Za prekršaj iz stava 1 tačka 1 ovog člana  kazniće se i fizičko lice - član komisije za prekid trudnoće, odnosno član Etičkog komiteta, novčanom kaznom u iznosu od desetostrukog do dvadesetostrukog iznosa minimalne zarade u Crnoj Gori.

 

Član 26

Novčanom kaznom u iznosu od desetostrukog do dvadesetostrukog iznosa minimalne zarade u Crnoj Gori kazniće se zdravstveni radnik ukoliko:

1) izvrši prekid trudnoće maloljetnog lica ili lica pod starateljstvom suprotno članu 5 ovog zakona;

2) izvrši prekid trudnoće sa motivom izbora pola (član 18 stav 2);

3) upotrebljava rane genetske testove, radi utvrđivanja pola, a da ne postoje rizici od nasljednih oboljenja koje je indikovao isključivo klinički genetičar (član 18 stav 3);

4) nakon prekida trudnoće ne obezbijedi odgovarajući zdravstveni nadzor (član 21).                                          

 

 

VII.  PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

 

 

Član 27

Propis iz člana 20 stav 2 ovog zakona donijeće se u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Zdravstvene ustanove iz člana 20 ovog zakona dužne su da svoju organizaciju i rad usklade sa aktom iz stava 1 ovog člana, u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu tog akta.

 

Član 28

Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaju da važe odobrenja za vršenje prekida trudnoće izdata zdravstvenim ustanovama na primarnom nivou zdravstvene zaštite.

 

Član 29

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o uslovima i postupku za prekid trudnoće (»Službeni list Republike Crne Gore« br. 29/79 i 31/79).

 

Član 30

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u »Službenom listu Crne Gore«.

 

[The above Law provides that an abortion may be obtained on request during the first ten weeks of pregnancy. Between ten and 20 weeks of pregnancy an abortion may be performed a) on medical indications; b) if it is expected that a the child will be born with a serious physical or mental disability; c) if the pregnancy results from a crime; or d) if the woman during pregnancy or after birth could face serious family or family circumstances.  A commission must approve an abortion carried out on medical indications.  Between 20 and 32 weeks of pregnancy an abortion may be performed on the first two for these grounds if approved by an Ethics Committee.  After 32 weeks of pregnancy an abortion may be performed only to save the life of the pregnant woman.  A minor may obtain an abortion only with the written consent of a parent or guardian.  The Law prohibits the performance of an abortion for the purpose of sex selection and prohibits tests to determine sex during the first ten weeks of pregnancy except to detect a risk of hereditary disease.  The pregnant woman must pay the costs of an abortion performed on request.  An abortion may be performed only in medical institutions of secondary and tertiary health care services that meet the requirements in terms of space, personnel and equipment to perform these activities.  The Law repeals Laws of 1979 on the same subject.]