LIGJ

Nr.9952, dat=EB=20 14.7.2008

P=CBR=20 PARANDALIMIN DHE KONTROLLIN E HIV/AIDS-IT

N=EB mb=EBshtetje t=EB = neneve 78 dhe 83=20 pika 1 t=EB Kushtetut=EBs, me propozimin e K=EBshillit t=EB Ministrave, =

KUVENDI

I=20 REPUBLIK=CBS S=CB SHQIP=CBRIS=CB

VENDOSI:

KREU=20 I

DISPOZITA T=CB = P=CBRGJITHSHME

Neni=20 1

Q=EBllimi i=20 ligjit

Ky ligj vendos rregullat = p=EBr=20 parandalimin dhe kontrollin n=EB marrjen e masave p=EBr HIV/AIDS-in, = kujdesin,=20 trajtimin dhe mb=EBshtetjen p=EBr personat q=EB jetojn=EB me = HIV/AIDS.

Neni=20 2

Fusha e=20 zbatimit

Ky ligj zbatohet nga/ndaj personat/personave = fizik=EB=20 dhe juridik=EB, vendas ose t=EB huaj, me=20 vendbanim/vendq=EBndrim ose seli n=EB Republik=EBn e Shqip=EBris=EB.

Neni=20 3

P=EBrkufizime

N=EB =20 k=EBt=EB ligj termat e m=EBposht=EBm kan=EB k=EBto = kuptime:

1. =93HIV=94 =EBsht=EB bashkimi i shkronjave = fillestare t=EB emrit t=EB=20 virusit, q=EB shkakton AIDS-in, sipas terminologjis=EB anglo-saksone, = =93Human=20 Immunodeficiency Virus=94 (Virusi i pamjaftueshm=EBris=EB imunitare = njer=EBzore). P=EBrkufizimi shkencor i referohet atij t=EB dh=EBn=EB nga = Organizata=20 Bot=EBrore e Sh=EBndet=EBsis=EB.

2. =93AIDS=94 =EBsht=EB shkurtimi i shprehjes n=EB = anglisht t=EB=20 =93Acquired Immune Deficiency Syndrome=94 (Sindroma e = pamjaftueshm=EBris=EB imunitare t=EB=20 fituar), e cila =EBsht=EB forma m=EB e r=EBnd=EB e infeksionit nga = virusi HIV. Sindroma e=20 pamjaftueshm=EBris=EB imunitare t=EB fituar (AIDS) =EBsht=EB bashk=EBsia = e shenjave dhe=20 =E7rregullimeve t=EB organizmit, q=EB shfaqet si rezultat i = pamjaftueshm=EBris=EB s=EB=20 gjendjes mbrojt=EBse t=EB tij nga veprimi i virusit HIV dhe e ekspozon = at=EB ndaj=20 infeksioneve t=EB tjera.

3. =93Infeksione oportuniste=94 jan=EB infeksionet = q=EB shkaktohen=20 nga mikrobe (bakterie, protozorare, k=EBrpudha dhe viruse), q=EB = shfryt=EBzojn=EB=20 gjendjen e dob=EBsuar mbrojt=EBse t=EB organizmit, n=EB rastin konkret = t=EB shkaktuar nga=20 virusi HIV. N=EBse nuk do t=EB ekzistonte kjo gjendje e dob=EBsuar = mbrojt=EBse, k=EBto=20 mikrobe nuk do t=EB shkaktonin infeksion.

4. =93Stigmatizim=94 =EBsht=EB sjellja e = p=EBrbuzjes ose e=20 mosrespektimit t=EB nj=EB personi, p=EBr shkak t=EB qenies ose t=EB = dyshimit se =EBsht=EB i=20 infektuar me HIV, ose se ka marr=EBdh=EBnie t=EB ngushta me nj=EB person = t=EB infektuar=20 apo t=EB dyshuar si t=EB infektuar me HIV.

5. =93Diskriminim=94 =EBsht=EB akti i largimit, = kund=EBrshtimit,=20 izolimit, keqtrajtimit, turp=EBrimit, paragjykimit ose kufizimit t=EB = t=EB drejtave t=EB=20 nj=EB personi tjet=EBr, p=EBr shkak t=EB qenies ose t=EB dyshimit se = =EBsht=EB i infektuar me=20 HIV, ose ka marr=EBdh=EBnie t=EB ngushta me nj=EB person t=EB infektuar = apo t=EB dyshuar si=20 t=EB infektuar me HIV.

6. =93Sjellje me rrezikshm=EBri t=EB lart=EB=94 = jan=EB t=EB gjitha sjelljet=20 e v=EBrtetuara, q=EB favorizojn=EB transmetimin e virusit HIV.

7. =93Ekspozim ndaj HIV-it=94 =EBsht=EB ekspozimi = ndaj kontaktit t=EB=20 drejtp=EBrdrejt=EB me faktor=EB t=EB mundsh=EBm, t=EB v=EBrtetuar, q=EB = favorizojn=EB transmetimin=20 e virusit HIV.

8. =93Mbik=EBqyrje (survejanc=EB) epidemiologjike e = HIV/AIDS-it=94=20 =EBsht=EB grumbullimi, n=EB m=EBnyr=EB t=EB rregullt dhe sistematike, i = informacionit p=EBr=20 treguesit epidemiologjik=EB t=EB HIV/AIDS-it, p=EBr grupet me = rrezikshm=EBri t=EB lart=EB,=20 p=EBr t=EB njohur prirjen n=EB koh=EB dhe rezultatet p=EBr kontrollin = dhe parandalimin e=20 HIV/AIDS-it, si dhe p=EBr t=EB siguruar informacion p=EBr planifikimin, = parandalimin,=20 kontrollin dhe zhvillimin e efektshm=EBris=EB s=EB masave t=EB = marra.

9. =93Mbik=EBqyrje (survejanc=EB sentinel) e = HIV/AIDS-it=94 =EBsht=EB=20 grumbullimi i informacionit, n=EBp=EBrmjet testimeve t=EB rregullta dhe = sistematike,=20 p=EBr virusin HIV, t=EB grupeve t=EB p=EBrzgjedhura p=EBr k=EBt=EB = objekt, p=EBr t=EB monitoruar=20 ritmet dhe prirjen n=EB koh=EB t=EB HIV-it, si dhe p=EBr t=EB siguruar = informacion p=EBr=20 planifikimin, parandalimin, kontrollin dhe zhvillimin e = efektshm=EBris=EB s=EB masave=20 t=EB marra.

10. =93K=EBshillim p=EBr HIV/AIDS-in=94 =EBsht=EB = bashk=EBbisedimi n=EB=20 mir=EBbesim nd=EBrmjet nj=EB personi dhe nj=EB k=EBshilluesi, i cili = synon t=EB p=EBrgatis=EB=20 personin t=EB p=EBrballoj=EB pasojat e stresit t=EB mundsh=EBm dhe t=EB = marr=EB vendime,=20 bazuar n=EB informacione p=EBr HIV/AIDS-in. Kjo p=EBrfshin informimin, = edukimin dhe=20 mb=EBshtetjen psiko-sociale, t=EB cilat i mund=EBsojn=EB personit t=EB = jetoj=EB me HIV-AIDS=20 dhe t=EB mos p=EBrhap=EB m=EB tej infeksionin.

11. =93Testim p=EBr HIV-in=94 =EBsht=EB diagnoza = laboratorike, q=EB=20 kryhet n=EB mostrat e gjakut ose t=EB l=EBngjeve t=EB tjera biologjike = t=EB nj=EB personi,=20 n=EBp=EBrmjet t=EB cilave v=EBrtetohet statusi i tij lidhur me = infeksionin HIV.

12. =93HIV pozitiv=94 =EBsht=EB rezultati i = testimit t=EB gjakut apo i=20 l=EBngjeve t=EB tjera biologjike, ku =EBsht=EB zbuluar prania e virusit = apo e=20 antitrupave anti-HIV, n=EBp=EBrmjet t=EB cilit v=EBrtetohet se personi = =EBsht=EB i infektuar=20 me HIV.

13. =93Grup edukativ shoq=EBror=94 =EBsht=EB nj=EB = grup i caktuar=20 njer=EBzish, me karakteristika t=EB p=EBrbashk=EBta, si mosha, gjinia, = niveli arsimor=20 etj. q=EB, me pun=EB informuese dhe edukuese, = sjell=20 ndryshime n=EB njohurit=EB, q=EBndrimet, besimin, sjelljen nd=EBrmjet = vet=EB an=EBtar=EBve t=EB=20 grupit.

14. =93Grup i l=EBvizsh=EBm=94 =EBsht=EB grupi i = popullsis=EB q=EB,=20 rregullisht, jeton larg nga familja dhe q=EB ndryshon vendin e banimit = dhe t=EB=20 pun=EBsimit.

15. =93Masa nd=EBrhyr=EBse p=EBr pak=EBsimin e = d=EBmit p=EBr parandalimin e=20 transmetimit t=EB HIV-it=94 jan=EB informimi, nxitja e p=EBrdorimit t=EB = mbrojt=EBsve,=20 gjilp=EBrave dhe shiringave nj=EBp=EBrdorimshe nga p=EBrdoruesit e = drogave me injektim,=20 trajtimi me terapi z=EBvend=EBsuese pas drogimit dhe t=EB tjera masa = nd=EBrhyr=EBse p=EBr=20 reduktimin e d=EBmit, p=EBr parandalimin e transmetimit t=EB HIV-it.

16. =93Masa t=EB parandalimit universal=94 = =EBsht=EB t=EBr=EBsia e=20 procedurave dhe e rregullave, p=EBr parandalimin e infeksioneve, me = origjin=EB nga=20 gjaku dhe l=EBngjet biologjike.

17. =93Ndihm=EB shoq=EBrore=94 =EBsht=EB ndihma = n=EB sh=EBrbime ose n=EB t=EB=20 holla, q=EB i jepet nj=EB personi me HIV/AIDS.

18. =93Trajtim specifik=94 p=EBrfshin ato barna, = q=EB sh=EBrbejn=EB p=EBr=20 trajtimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

Neni=20 4

Parimet e=20 parandalimit dhe t=EB kontrollit t=EB HIV/AIDS-it

Parimet e parandalimit dhe t=EB kontrollit t=EB = HIV/AIDS-it=20 jan=EB:

1. Nd=EBrthurja e masave financiare, psiko-sociale, = teknike,=20 mjek=EBsore dhe shkencore p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it, p=EBrmes=20 informimit, edukimit dhe komunikimit p=EBr ndryshimin e sjelljes s=EB=20 individ=EBve.

2. Bashk=EBpunimi nd=EBrsektorial dhe p=EBrfshirja = e shoq=EBris=EB n=EB=20 parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it n=EB programet e zhvillimit = shoq=EBror dhe=20 ekonomik.

3. Nd=EBrthurja e masave p=EBr parandalimin dhe = kontrollin e=20 HIV/AIDS-it me masat p=EBr parandalimin dhe kontrollin e abuzimit me = drogat dhe=20 punonj=EBsit e seksit, kontrollin e infeksioneve spitalore dhe atyre = t=EB=20 transmetuara n=EBp=EBrmjet gjakut dhe l=EBngjeve biologjike p=EBr = reduktimin e=20 d=EBmit.

4. Reduktimi i stigm=EBs dhe i diskriminimit t=EB = personave t=EB=20 infektuar me HIV dhe t=EB an=EBtar=EBve t=EB familjeve t=EB tyre, = krijimi i leht=EBsive p=EBr=20 personat e infektuar me HIV dhe familjet, me synim p=EBrfshirjen e tyre = n=EB jet=EBn=20 shoq=EBrore.

Neni=20 5

Politikat=20 shtet=EBrore p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it

Politikat shtet=EBrore p=EBr parandalimin dhe = kontrollin e=20 HIV/AIDS-it p=EBrfshijn=EB:

1. Nxitjen e organizatave dhe t=EB individ=EBve = t=EB bashk=EBpunojn=EB=20 dhe t=EB mb=EBshtesin, me t=EB gjitha format, parandalimin dhe = kontrollin e=20 HIV/AIDS-it.

2. Nxitjen e subjekteve publike ose private p=EBr = t=EB trajnuar=20 dhe pun=EBsuar personat e infektuar me HIV dhe an=EBtar=EBt e familjeve = t=EB tyre, si=20 dhe p=EBr t=EB investuar p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it.

3. Bashk=EBrendimin e burimeve p=EBr parandalimin = dhe kontrollin=20 e HIV/AIDS-it, n=EB p=EBrshtatje me kushtet komb=EBtare = ekonomiko-shoq=EBrore dhe=20 situat=EBn epidemike t=EB HIV/AIDS-it n=EB =E7do periudh=EB.

4. Mb=EBshtetjen e k=EBrkimeve shkencore, si dhe = transferimin e=20 teknologjive, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

5. Mb=EBshtetjen p=EBr parandalimin dhe kontrollin = e transmetimit=20 nga n=EBna te f=EBmija dhe mb=EBshtetjen e = personave q=EB=20 jetojn=EB me HIV/AIDS.

6. Marrjen e masave t=EB gjithanshme p=EBr t=EB = garantuar gjak t=EB=20 sigurt.

Neni=20 6

Menaxhimi=20 p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it

1. Ministria e Sh=EBndet=EBsis=EB =EBsht=EB = institucioni kryesor=20 p=EBrgjegj=EBs p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

2. Ministria e Sh=EBndet=EBsis=EB bashk=EBrendon = pun=EBn me ministrit=EB=20 dhe institucionet p=EBrgjegj=EBse shtet=EBrore, p=EBr kryerjen e = menaxhimit shtet=EBror=20 p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

3. Ministri i Sh=EBndet=EBsis=EB p=EBrcakton, me = akte n=EBnligjore,=20 m=EBnyrat e parandalimit, t=EB diagnostikimit dhe trajtimit t=EB = infeksionit nga=20 HIV-i, si dhe t=EB kontrollit p=EBr HIV-in t=EB l=EBngjeve biologjike e = t=EB indeve, q=EB=20 p=EBrdoren p=EBr diagnostikim terapeutik ose shkencor.

4. Nj=EBsit=EB e qeverisjes vendore duhet t=EB = p=EBrfshijn=EB n=EB=20 veprimtarin=EB e tyre marrjen e masave dhe sh=EBrbimeve p=EBr = parandalimin dhe=20 kontrollin e HIV/AIDS-it.

Neni=20 7

Subjektet=20 p=EBrgjegj=EBse p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it

1. Institucionet p=EBrgjegj=EBse shtet=EBrore = kan=EB detyr=EB hartimin=20 e politikave, zbatimin e ligjit, informimin e vazhduesh=EBm, si dhe = zbatimin e=20 programeve t=EB veprimit, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it.

2. Familjet kujdesen p=EBr zbatimin e masave p=EBr = parandalimin=20 dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

Neni=20 8

T=EB drejtat=20 dhe detyrimet e personave q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS

1. Personat q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS g=EBzojn=EB = k=EBto t=EB=20 drejta:

a) kujdesin = sh=EBndet=EBsor, barnat p=EBr=20 mjekim, ambulator ose spitalor, falas n=EB institucionet = sh=EBndet=EBsore publike;

b) arsimimin n=EB t=EB = gjitha nivelet e=20 sistemit arsimor, publik ose privat;

c) pun=EBsimin, n=EB = p=EBrshtatje me=20 k=EBrkesat e vendit t=EB pun=EBs;

=E7) konfidencialitetin = p=EBr infektimin=20 e tyre me HIV/AIDS;

d) refuzimin e trajtimit = dhe t=EB=20 ekzaminimit mjek=EBsor, kur jan=EB duke marr=EB trajtim t=EB plot=EB = p=EBr AIDS;

dh) integrimin n=EB = komunitet dhe=20 shoq=EBri;

e) transportin falas = p=EBr n=EB qendrat=20 e trajtimit dhe t=EB kujdesit;

=EB) t=EB drejta t=EB = tjera, t=EB=20 parashikuara nga ky ligj dhe ligje t=EB tjera n=EB fuqi.

2. Personat q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS kan=EB = k=EBto detyrime:

a) zbatimin e masave = p=EBr=20 parandalimin dhe transmetimin e HIV-it te persona t=EB tjer=EB;

b) informimin p=EBr = rezultatin e=20 testimit HIV pozitiv t=EB bashk=EBshortit/bashk=EBshortes ose=20 bashk=EBjetuesit/bashk=EBjetueses;

c) detyrime t=EB tjera, = t=EB=20 parashikuara nga ky ligj dhe ligje t=EB tjera n=EB fuqi.

Neni=20 9

Akte t=EB=20 ndaluara

Akte t=EB ndaluara jan=EB:

1. Transmetimi i q=EBllimsh=EBm ose shkaktimi i = transmetimit t=EB=20 virusit HIV te nj=EB person tjet=EBr.

2. K=EBrc=EBnimi p=EBr transmetim t=EB HIV-it te = nj=EB person=20 tjet=EBr.

3. Stigmatizimi dhe diskriminimi i nj=EB personi = q=EB jeton me=20 HIV/AIDS.

4. Braktisja nga prind=EBrit e f=EBmij=EBs s=EB = mitur, t=EB infektuar=20 me HIV; braktisja nga kujdestari ligjor i f=EBmij=EBs, n=EBn kujdestari, = t=EB infektuar=20 me HIV.

5. B=EBrja publike e emrit, adres=EBs dhe pamjes = (imazhit) s=EB=20 personit t=EB infektuar me HIV ose zbulimi i informacionit t=EB nj=EB = personi t=EB=20 infektuar nga nj=EB tjet=EBr, pa miratimin e tij, me p=EBrjashtim t=EB = rastit t=EB=20 p=EBrcaktuar n=EB nenin 29 t=EB k=EBtij ligji.

6. Falsifikimi i raportit t=EB infektimit me HIV = nga nj=EB=20 person, q=EB nuk =EBsht=EB i infektuar.

7. Detyrimi p=EBr t=EB kryer testimin e HIV-it, me = p=EBrjashtim t=EB=20 rasteve t=EB p=EBrmendura n=EB nenin 29 t=EB k=EBtij ligji.

8. Refuzimi p=EBr t=92i dh=EBn=EB trajtim ose = ekzaminim mjek=EBsor nj=EB=20 personi, q=EB dihet ose dyshohet se =EBsht=EB i infektuar me HIV.

9. Transfuzioni i gjakut apo i produkteve t=EB = gjakut t=EB=20 infektuar me HIV, transplantimi i pjes=EBve t=EB ndryshme t=EB trupit = t=EB nj=EB personi=20 t=EB infektuar me HIV te nj=EB person tjet=EBr, kur mjek=EBt kan=EB = dijeni apo t=EB dh=EBna t=EB=20 mjaftueshme se dhuruesi i gjakut =EBsht=EB i infektuar me HIV.

10. Dh=EBnia e avantazheve p=EBr kontrollin dhe = parandalimin e=20 HIV/AIDS-it p=EBr p=EBrfitim personal, ose kryerja e veprimeve t=EB = paligjshme.

11. Akte t=EB tjera, t=EB ndaluara nga = legjislacioni shqiptar n=EB=20 fuqi.

KREU=20 II

MASAT=20 SHOQ=CBRORE P=CBR PARANDALIMIN DHE KONTROLLIN E HIV/AIDS-IT

Seksioni I=20

Informimi, = edukimi dhe=20 komunikimi

Neni 10=20

Q=EBllimet dhe=20 k=EBrkesat e informimit, t=EB edukimit dhe komunikimit

1. Informimi, edukimi dhe komunikimi p=EBr = parandalimin dhe=20 kontrollin e HIV/AIDS-it kan=EB p=EBr q=EBllim rritjen e njohurive p=EBr = ndryshimin e=20 sjelljeve, t=EB q=EBndrimeve, si edhe p=EBr pak=EBsimin e stigmatizimit = dhe t=EB=20 diskriminimit p=EBr personat q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS.

2. Informimi, edukimi dhe komunikimi p=EBr = parandalimin dhe=20 kontrollin e HIV/AIDS-it duhet t=EB jen=EB:

a) t=EB sakt=EB, t=EB = qart=EB, t=EB thjesht=EB=20 dhe praktik=EB;

b) t=EB p=EBrshtatsh=EBm = p=EBr ata, t=EB=20 cil=EBve u drejtohet, p=EBr shkall=EBn e tyre t=EB edukimit, mosh=EBn, = gjinin=EB dhe=20 traditat, kultur=EBn, identitetin etnik, fen=EB, besimet dhe = zakonet;

c) jodiskriminues dhe pa = keqp=EBrdorur=20 informacionet ose pamjet e personave q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS.

Neni=20 11

P=EBrmbajtja e=20 informimit, edukimit dhe komunikimit p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it

Informimi, edukimi dhe komunikimi p=EBr = parandalimin dhe=20 kontrollin e HIV/AIDS-it duhet t=EB p=EBrmbajn=EB t=EB dh=EBna = p=EBr:

1. M=EBnyr=EBn e infektimit me HIV, rrug=EBt e = transmetimit t=EB=20 HIV-it, masat parandaluese e t=EB kujdesit p=EBr trajtimin e personave = q=EB jetojn=EB me=20 HIV/AIDS.

2. Ndikimet e HIV/AIDS-in n=EB sh=EBndetin = njer=EBzor dhe=20 zhvillimin e jet=EBs shoq=EBrore-ekonomike t=EB vendit.

3. T=EB drejtat dhe detyrimet e individ=EBve, t=EB = familjeve dhe=20 personave q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it.

4. Testimin, kujdesin, mb=EBshtetjen, m=EBnyrat e = trajtimit dhe=20 t=EB sh=EBrbimit, t=EB p=EBrcaktuara p=EBr personat q=EB jetojn=EB me = HIV/AIDS.

5. P=EBrgjegj=EBsit=EB e institucioneve = p=EBrgjegj=EBse shtet=EBrore, t=EB=20 nj=EBsive t=EB qeverisjes vendore, organizatave jofitimprur=EBse ose = komuniteteve t=EB=20 ndryshme p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

6. Masat p=EBr parandalimin e transmetimit t=EB = HIV-it.

7. Reduktimin e stigmatizimit dhe t=EB = diskriminimit t=EB=20 personave q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS.

8. Politikat shtet=EBrore dhe ligjet p=EBr = parandalimin dhe=20 kontrollin e HIV/AIDS-it.

Neni=20 12

Grupet e=20 interesuara p=EBr informimin, edukimin dhe komunikimin,

p=EBr parandalimin dhe = kontrollin e=20 HIV/AIDS-it

1. Cilido ka t=EB drejt=EB t=EB ket=EB akses p=EBr = informimin, edukimin=20 dhe komunikimin, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

2. Grupet e interesuara, q=EB kan=EB p=EBrpar=EBsi = p=EBr informimin,=20 edukimin dhe komunikimin, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it,=20 jan=EB:

a) personat q=EB = jetojn=EB me HIV/AIDS=20 dhe an=EBtar=EBt e familjeve t=EB tyre;

b) p=EBrdoruesit e = drogave;

c) personat, q=EB kan=EB = infeksione=20 seksualisht t=EB transmetueshme;

=E7) meshkujt, q=EB = kryejn=EB marr=EBdh=EBnie=20 seksuale me meshkuj;

d) punonj=EBset e = seksit;

dh) grupet e l=EBvizshme = t=EB=20 popullsis=EB;

e) grat=EB = shtatz=EBna;

=EB) t=EB rinjt=EB.

Neni=20 13

Institucionet p=EBrgjegj=EBse p=EBr informimin, edukimin = dhe=20 komunikimin,

p=EBr parandalimin dhe = kontrollin e=20 HIV/AIDS-it

1. Institucionet shtet=EBrore p=EBrgjegj=EBse e = organizatat=20 jofitimprur=EBse p=EBrgatisin dhe e shp=EBrndajn=EB informacionin, si = dhe realizojn=EB=20 edukimin dhe komunikimin, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it, n=EB=20 p=EBrputhje me pik=EBn 2 t=EB nenit 10 t=EB k=EBtij ligji.

2. Ministria e Sh=EBndet=EBsis=EB =EBsht=EB = p=EBrgjegj=EBse p=EBr=20 bashk=EBpunimin me pal=EBt e p=EBrfshira n=EB proces, p=EBr t=EB = siguruar informacion t=EB=20 sakt=EB dhe shkencor p=EBr HIV/AIDS-in.

3. Ministria e Sh=EBndet=EBsis=EB =EBsht=EB = p=EBrgjegj=EBse p=EBr p=EBrgatitjen=20 dhe shp=EBrndarjen rregullisht t=EB informacionit n=EB media dhe = integrimin e=20 programeve p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it n=EB programe = t=EB tjera t=EB=20 informimit dhe t=EB komunikimit.

4. Ministria e Arsimit dhe Shkenc=EBs ka p=EBr = detyr=EB t=EB fus=EB n=EB=20 sistemin komb=EBtar t=EB arsimit program m=EBsimor dhe tekste = m=EBsimore, p=EBr=20 parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it, duke e nd=EBrthurur k=EBt=EB = informacion me=20 edukimin seksual dhe at=EB t=EB sh=EBndetit riprodhues.

5. Institucionet p=EBrgjegj=EBse shtet=EBrore e = realizojn=EB=20 informimin, edukimin dhe komunikimin, p=EBr parandalimin dhe kontrollin = e=20 HIV/AIDS-it n=EB institucionet e sh=EBrbimit social, shtet=EBror, = institucionet=20 rezidenciale t=EB p=EBrkujdesit social, institucionet e trajtimit = mjek=EBsor,=20 institucionet e edukimit dhe t=EB riedukimit, burgjet dhe vendet e=20 paraburgimit.

6. Radiotelevizioni Publik = Shqiptar duhet=20 t=92u krijoj=EB hap=EBsira dhe p=EBrpar=EBsi programeve p=EBr = informimin, edukimin dhe=20 komunikimin, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

Seksioni=20 II

Nd=EBrgjegj=EBsimi i familjes, i organizatave dhe = individ=EBve

p=EBr=20 parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it

Neni=20 14

Parandalimi=20 dhe kontrolli i HIV/AIDS-it n=EB familje

1. Familjet kujdesen dhe marrin masa p=EBr edukimin = e an=EBtar=EBve=20 t=EB tyre, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

2. =C7iftet, para martes=EBs, apo gruaja = shtatz=EBn=EB, para lindjes=20 s=EB f=EBmij=EBs, nxiten p=EBr kryerjen vullnetarisht t=EB testit t=EB = HIV-it.

3. Familjet, q=EB kan=EB persona q=EB jetojn=EB me = HIV/AIDS, n=EB=20 bashk=EBpunim me institucionet p=EBrgjegj=EBse shtet=EBrore dhe = organizatat q=EB merren me=20 parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it, kujdesen dhe mb=EBshtesin = k=EBta persona=20 p=EBr integrimin e tyre n=EB familje, komunitet dhe shoq=EBri.

Neni=20 15

Parandalimi=20 dhe kontrolli i HIV/AIDS-it n=EB vendin e pun=EBs

1. Pun=EBdh=EBn=EBsi ka detyr=EB:

a) t=EB bashk=EBpunoj=EB = p=EBr informimin,=20 edukimin dhe komunikimin e vazhduesh=EBm t=EB punonj=EBsve, me synim = parandalimin dhe=20 kontrollin e HIV/AIDS-it, antistigmatizimin dhe antidiskriminimin e = personave me=20 HIV/AIDS;

b) t=EB krijoj=EB kushte = t=EB favorshme=20 pune p=EBr sh=EBndetin dhe kualifikime profesionale p=EBr punonj=EBsit = q=EB jetojn=EB me=20 HIV/AIDS;

c) t=EB leht=EBsoj=EB = pjes=EBmarrjen e=20 pun=EBmarr=EBsve n=EB veprimtarit=EB p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it;

=E7) t=EB zbatoj=EB = p=EBrgjegj=EBsi t=EB tjera,=20 sipas dispozitave ligjore n=EB fuqi.

2. Pun=EBdh=EBn=EBsit i ndalohet:

a) t=EB detyroj=EB = pun=EBmarr=EBsin t=EB=20 ndryshoj=EB vendin e pun=EBs, apo t=EB kaloj=EB te nj=EB = pun=EBdh=EBn=EBs tjet=EBr, p=EBr shkak se=20 =EBsht=EB me HIV/AIDS;

b) t=EB kund=EBrshtoj=EB = rritjen e pag=EBs,=20 ngritjen n=EB detyr=EB t=EB pun=EBmarr=EBsit ose t=92i mohoj=EB t=EB = drejtat ligjore, t=EB lidhura=20 me pun=EBn, p=EBr shkak se =EBsht=EB me HIV/AIDS;

c) t=EB k=EBrkoj=EB, = n=EB dokumentacionin q=EB=20 shoq=EBron k=EBrkes=EBn p=EBr pun=EBsim, rezultatin e testimit t=EB = HIV-it, ose t=EB=20 kund=EBrshtoj=EB marrjen n=EB pun=EB t=EB nj=EB personi q=EB jeton me = HIV/AIDS, p=EBrve=E7 rastit=20 t=EB p=EBrmendur n=EB pik=EBn 3 t=EB nenit 28 t=EB k=EBtij ligji.

Neni=20 16

Detyrimi i=20 institucioneve arsimore, publike ose private

1. N=EB rastet kur nx=EBn=EBsi apo studenti = =EBsht=EB me HIV/AIDS,=20 institucioneve arsimore, publike ose private, nuk u=20 lejohet:

a) t=EB = kund=EBrshtojn=EB pranimin e tij=20 n=EB institucion;

b) t=EB marrin mas=EB = disiplinore ose ta=20 p=EBrjashtojn=EB at=EB nga institucioni p=EBr shkak t=EB = HIV/AIDS-it.

2. Institucionet arsimore, publike ose private, nuk = duhet t=EB=20 b=EBhen penges=EB p=EBr nx=EBn=EBsin ose studentin, q=EB t=EB kryej=EB = testimin e HIV-it ose t=EB=20 marr=EB rezultatin e tij.

Neni=20 17

Parandalimi=20 dhe kontrolli i HIV/AIDS-it n=EB grupet

e l=EBvizshme t=EB = popullsis=EB

1. Nj=EBsit=EB e qeverisjes vendore kan=EB p=EBr = detyr=EB organizimin e=20 informimit t=EB vazhduesh=EBm, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it, p=EBr=20 grupet e l=EBvizshme t=EB popullsis=EB.

2. Personat fizik=EB dhe juridik=EB, n=EB = bashk=EBpunim me=20 institucionet vendore shtet=EBrore, t=EB ngarkuara p=EBr parandalimin = dhe kontrollin e=20 HIV/AIDS-it, kan=EB detyr=EB t=EB p=EBrcjellin informim t=EB = vazhduesh=EBm, si dhe t=EB=20 zbatojn=EB kufizimin e masave d=EBmtuese p=EBr transmetimin e = infeksionit HIV.

3. Institucionet sh=EBndet=EBsore n=EB nivel = vendor, n=EB pikat=20 kufitare kan=EB detyr=EB t=EB organizojn=EB n=EB pikat hyr=EBse, = dal=EBse ose n=EB transit,=20 informimin e vazhduesh=EBm p=EBr parandalimin dhe kontrollin e = HIV/AIDS-it.

Neni=20 18

Parandalimi=20 dhe kontrolli i HIV/AIDS-it

nga nj=EBsit=EB e = qeverisjes=20 vendore

Nj=EBsit=EB e qeverisjes vendore kan=EB = detyr=EB:

a) t=EB organizojn=EB = informim t=EB=20 vazhduesh=EBm, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it, si dhe = veprimtari=20 edukuese p=EBr kujdesin dhe mb=EBshtetjen e personave q=EB jetojn=EB me = HIV/AIDS;

b) t=EB mb=EBshtesin dhe = t=EB kujdesen p=EBr=20 personat q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS e familjet e tyre, duke leht=EBsuar = integrimin n=EB=20 komunitet dhe shoq=EBri, n=EBp=EBrmjet programeve dhe sh=EBrbimeve t=EB = caktuara.

Neni=20 19

Parandalimi=20 dhe kontrolli i HIV/AIDS-it n=EB institucionet e arsimit, t=EB = riedukimit,=20 institucionet e trajtimit mjek=EBsor, institucionet rezidenciale t=EB = p=EBrkujdesit=20 social, burgjet dhe vendet e paraburgimit

1. = Personat=20 p=EBrgjegj=EBs n=EB institucionet e edukimit, t=EB riedukimit, = institucionet e trajtimit=20 mjek=EBsor, institucionet rezidenciale t=EB p=EBrkujdesit social, n=EB = burgjet dhe=20 vendet e paraburgimit kan=EB detyr=EB:

a) t=EB organizojn=EB = informim t=EB=20 vazhduesh=EBm p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it;

b) t=EB kujdesen, t=EB = k=EBshillojn=EB dhe=20 t=EB trajtojn=EB personat q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS, t=EB cil=EBt = q=EBndrojn=EB n=EB k=EBto=20 institucione.

2. = Rregullat p=EBr=20 parandalimin e transmetimit t=EB HIV-it, n=EB institucionet e = p=EBrmendura n=EB pik=EBn 1=20 t=EB k=EBtij neni, si dhe p=EBr kujdesin, k=EBshillimin dhe trajtimin e = personave q=EB=20 jetojn=EB me HIV/AIDS n=EB k=EBto institucione p=EBrcaktohen me vendim = t=EB K=EBshillit t=EB=20 Ministrave.

Neni=20 20

Pjes=EBmarrja=20 e organizatave jofitimprur=EBse n=EB

parandalimin dhe = kontrollin e=20 HIV/AIDS-it

Shteti nxit dhe mb=EBshtet = organizatat=20 jofitimprur=EBse, si dhe organizatat e tjera t=EB nd=EBrmarrin = veprimtari humanitare=20 dhe bamir=EBsie p=EBr p=EBrkujdesjen dhe trajtimin e personave q=EB = jetojn=EB me HIV/AIDS,=20 si dhe =E7do lloj veprimtarie tjet=EBr, q=EB ka si q=EBllim parandalimin = dhe kontrollin=20 e HIV/AIDS-it.

Neni=20 21

Pjes=EBmarrja=20 e personave t=EB infektuar me HIV n=EB

parandalimin dhe = kontrollin e=20 HIV/AIDS-it

1. = Personat e=20 infektuar me HIV kan=EB t=EB drejt=EB t=EB marrin pjes=EB n=EB = veprimtarit=EB p=EBr parandalimin=20 dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

2. Shteti nxit dhe ndihmon personat e infektuar me = HIV t=EB=20 marrin pjes=EB:

a) n=EB grupe edukimi=20 bashk=EBmoshatar=EBsh, klube dhe forma t=EB tjera veprimtarish, t=EB = organizuara nga=20 personat e infektuar me HIV, n=EB p=EBrputhje me p=EBrcaktimet e k=EBtij = ligji;

b) n=EB veprimtari = informuese p=EBr=20 masat q=EB duhen marr=EB p=EBr reduktimin e d=EBmit dhe parandalimin e = HIV/AIDS-it;

c) n=EB veprimtari p=EBr = p=EBrkujdesjen=20 dhe mb=EBshtetjen e personave t=EB tjer=EB t=EB infektuar me HIV;

=E7) n=EB formulimin e = programeve, t=EB=20 politikave dhe ligjeve p=EBr HIV/AIDS-in;

d) n=EB =E7do lloj = veprimtarie tjet=EBr,=20 q=EB lidhet me parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

Seksioni=20 III

Masa t=EB tjera = shoq=EBrore p=EBr=20 parandalimin

dhe kontrollin e=20 HIV/AIDS-it

Neni=20 22

Masat=20 nd=EBrhyr=EBse p=EBr

parandalimin e = transmetimit t=EB=20 HIV-it

Masat nd=EBrhyr=EBse p=EBr = parandalimin e=20 transmetimit t=EB HIV/AIDS-it zbatohen n=EB grupet me sjellje me = rrezikshm=EBri t=EB=20 lart=EB, n=EBp=EBrmjet programeve dhe projekteve t=EB p=EBrshtatshme me = kushtet shoq=EBrore=20 dhe ekonomike.

Neni=20 23

K=EBshillimi=20 p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it

1. Cilido ka t=EB drejt=EB t=EB p=EBrfitoj=EB = sh=EBrbime k=EBshillimi p=EBr=20 parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

2. Institucionet sh=EBndet=EBsore dhe institucionet = shoq=EBrore,=20 publike ose private, kan=EB p=EBr detyr=EB t=EB sigurojn=EB = k=EBshillimin p=EBr parandalimin=20 dhe kontrollin e HIV/AIDS-it, n=EB p=EBrputhje me rregulloret e = Ministris=EB s=EB=20 Sh=EBndet=EBsis=EB.

3. K=EBshillimi, para dhe pas testimit, p=EBr = parandalimin dhe=20 kontrollin e HIV/AIDS-it, b=EBhet n=EB p=EBrputhje me parashikimet e = nenit 27 t=EB k=EBtij=20 ligji.

Neni=20 24

Kujdesi pas=20 ekspozimit ndaj HIV-it

N=EB rastin e ekspozimit, = profesional dhe=20 joprofesional, personave t=EB ekspozuar ndaj HIV-it u sigurohet = k=EBshillim dhe=20 trajtim profilaktik p=EBr parandalimin e infektimit me HIV.

KREU=20 III

MASAT=20 MJEK=CBSORE TEKNIKE P=CBR PARANDALIMIN

DHE=20 KONTROLLIN E HIV/AIDS-IT

Neni=20 25

Mbik=EBqyrja=20 epidemiologjike dhe raportimi i HIV/AIDS-it

1. = Mbik=EBqyrja=20 epidemiologjike e HIV/AIDS-it p=EBrfshin testimin HIV dhe mbik=EBqyrjen = e HIV-it p=EBr=20 identifikimin e raportit t=EB p=EBrhapjes s=EB tij dhe shp=EBrndarjen e = infeksionit=20 HIV/AIDS n=EB grupet e popullsis=EB, monitorimin e prirjeve t=EB HIV-it = n=EB koh=EBn e=20 p=EBrhapjes s=EB k=EBtij virusi, identifikimin e grupeve, q=EB kan=EB = sjellje me=20 rrezikshm=EBri t=EB lart=EB, infektimin me HIV, p=EBr t=EB identifikuar = ndryshimet n=EB=20 form=EBn e transmetimit t=EB HIV-it dhe p=EBr t=EB parashikuar situatat = e p=EBrhapjes s=EB=20 infeksionit HIV/AIDS.

2. = Institucionet=20 sh=EBndet=EBsore q=EB diagnostikojn=EB, trajtojn=EB dhe kujdesen p=EBr = personat q=EB jetojn=EB=20 me HIV/AIDS, jan=EB t=EB detyruara t=EB raportojn=EB rastet pran=EB = strukturave t=EB=20 Institutit t=EB Sh=EBndetit Publik.

3. = Ministri i=20 Sh=EBndet=EBsis=EB miraton, me urdh=EBr, rregulloret p=EBr procedurat, = m=EBnyrat e=20 mbik=EBqyrjes epidemiologjike HIV dhe ato t=EB raportimit t=EB = HIV/AIDS-it.

Neni=20 26

Mbik=EBqyrja=20 sentinel e HIV/AIDS-it

1. = Institucioni=20 sh=EBndet=EBsor p=EBrgjegj=EBs, gjat=EB kryerjes s=EB mbik=EBqyrjes = sentinel t=EB HIV/AIDS-it,=20 mund t=EB kryej=EB testime p=EBr HIV-in te grupet, q=EB kan=EB sjellje = me rrezikshm=EBri t=EB=20 lart=EB, n=EB p=EBrputhje me rregulloret e Ministris=EB s=EB = Sh=EBndet=EBsis=EB.

2. = Gjat=EB=20 kryerjes s=EB mbik=EBqyrjes sentinel t=EB HIV/AIDS-it, testimet p=EBr = HIV-in b=EBhen me=20 metod=EBn anonime t=EB testimit HIV.

3. = Personeli dhe=20 institucionet, q=EB kryejn=EB testimin p=EBr HIV, jan=EB p=EBrgjegj=EBs = p=EBr mbajtjen sekret=20 t=EB rezultatit t=EB testimit dhe duhet ta p=EBrdorin k=EBt=EB rezultat = vet=EBm p=EBr q=EBllime=20 t=EB mbik=EBqyrjes epidemiologjike dhe t=EB k=EBrkimeve shkencore p=EBr = HIV/AIDS-in.

Neni=20 27

K=EBshillimi=20 para dhe pas testimit

1. = K=EBshillimi=20 sigurohet si para dhe pas testimit n=EB =E7do rast testimi p=EBr = HIV-in.

2.=20 Institucionet, q=EB kryejn=EB testimin p=EBr HIV-in, jan=EB = p=EBrgjegj=EBse p=EBr organizimin=20 e k=EBshillimit para dhe pas testimit.

3. = K=EBshillimi=20 para dhe pas testimit kryhet vet=EBm nga nj=EB personel i trajnuar p=EBr = k=EBt=EB q=EBllim,=20 p=EBr k=EBshillimin p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

Neni=20 28

Testimi=20 vullnetar p=EBr HIV-in

1. = Testimi p=EBr=20 HIV-in kryhet n=EB m=EBnyr=EB vullnetare nga personi q=EB testohet.

2. = Testimi=20 vullnetar p=EBr HIV-in kryhet falas n=EB institucionet sh=EBndet=EBsore = publike.

3. = Personi q=EB=20 k=EBrkon, n=EB m=EBnyr=EB vullnetare, t=92i b=EBhet testimi p=EBr = HIV-in, duhet t=EB ket=EB=20 mbushur mosh=EBn 18 vje=E7 dhe t=EB ket=EB zot=EBsi t=EB plot=EB p=EBr = t=EB vepruar.

4. = Testimi p=EBr=20 HIV-in, p=EBr personat n=EBn 18 vje=E7 ose p=EBr personat, t=EB cil=EBve = u =EBsht=EB hequr=20 zot=EBsia p=EBr t=EB vepruar, kryhet vet=EBm pas dh=EBnies s=EB lejes me = shkrim nga prindi=20 ose kujdestari ligjor.

Neni=20 29

Testimi i=20 detyruesh=EBm p=EBr HIV-in

1. = Dhuruesit e=20 gjakut, dhuruesit e indeve dhe t=EB organeve p=EBr transplant, dhuruesit = p=EBr=20 inseminim artificial jan=EB t=EB detyruar t=92i n=EBnshtrohen testimit = p=EBr HIV-in. Ky testim =EBsht=EB i = detyruesh=EBm edhe=20 p=EBr personat, p=EBr t=EB cil=EBt k=EBrkohet zyrtarisht, me vendim = gjyq=EBsor ose me=20 k=EBrkes=EB t=EB prokurorit.

2. = Ministri i=20 Sh=EBndet=EBsis=EB miraton rregulloret p=EBr testimin e detyruesh=EBm, = n=EB raste t=EB=20 caktuara, p=EBr q=EBllime diagnostikimi dhe trajtimi.

3. = Shpenzimet=20 p=EBr realizimin e testimit HIV, p=EBr rastet e parashikuara n=EB = pik=EBn 1 t=EB k=EBtij=20 neni, mbulohen nga Buxheti i Shtetit.

Neni=20 30

Institucionet e testimit p=EBr HIV-in, q=EB plot=EBsojn=EB =

kushtet p=EBr konfirmimin = e rasteve me=20 HIV pozitiv

1. = Institucionet=20 e licencuara nga Ministria e Sh=EBndet=EBsis=EB p=EBr realizimin e = testimeve p=EBr HIV-in=20 jan=EB p=EBrgjegj=EBse p=EBr realizimin dhe konfirmimin e rezultateve = p=EBr rastet me HIV=20 pozitiv, p=EBr t=EB cilat mbajn=EB p=EBrgjegj=EBsi p=EBrpara ligjit.

2. = K=EBshilli i=20 Ministrave p=EBrcakton kushtet, procedurat dhe rregullat p=EBr = licencimin e=20 institucioneve p=EBrgjegj=EBse p=EBr kryerjen e testimit p=EBr HIV-in = dhe p=EBr=20 konfirmimin e rasteve me HIV pozitiv.

Neni=20 31

Njoftimi i=20 rezultatit HIV pozitiv t=EB testimit

1. Rezultati HIV pozitiv i testimit u njoftohet = vet=EBm=20 personave t=EB m=EBposht=EBm:

a) personit t=EB = testuar;

b) bashk=EBshortit/bashk=EBshortes ose=20 bashk=EBjetuesit/bashk=EBjetueses s=EB personit t=EB testuar, = prind=EBrve apo kujdestarit=20 ligjor t=EB personit t=EB testuar, kur ky i = fundit =EBsht=EB i=20 mitur ose ka humbur zot=EBsin=EB p=EBr t=EB vepruar;

c) personelit, i cili ka = p=EBr detyr=EB=20 t=EB drejtp=EBrdrejt=EB t=EB merret me k=EBshillimin dhe informimin, = p=EBr rezultatin HIV=20 pozitiv t=EB testimit, t=EB personave t=EB testuar;

=E7) personave, t=EB = cil=EBt jan=EB=20 p=EBrgjegj=EBs p=EBr p=EBrkujdesjen dhe trajtimin e personave t=EB = infektuar me HIV, n=EB=20 institucionet sh=EBndet=EBsore, p=EBrfshir=EB shefat e klinikave = sh=EBndet=EBsore ose shefat=20 e punonj=EBsve n=EB ato institucione, t=EB cilat kan=EB detyr=EB t=EB = drejtp=EBrdrejt=EB=20 trajtimin dhe kujdesin e personave t=EB infektuar me HIV;

d) drejtor=EBve, = personelit mjek=EBsor=20 dhe kujdestar=EBve, t=EB cil=EBt kan=EB detyr=EB t=EB drejtp=EBrdrejt=EB = t=EB kujdesen p=EBr=20 personat e infektuar me HIV, t=EB cil=EBt mbahen n=EB institucionet e = trajtimit=20 mjek=EBsor, institucionet riedukuese, rezidenciale t=EB p=EBrkujdesit = social, burgjet=20 apo vendet e paraburgimit;

dh) drejtuesve dhe = personave t=EB=20 autorizuar t=EB institucioneve t=EB p=EBrmendura n=EB pik=EBn 1 t=EB = nenit 30 t=EB k=EBtij=20 ligji.

2. = Personat e=20 p=EBrcaktuar n=EB pik=EBn 1 t=EB k=EBtij neni jan=EB p=EBrgjegj=EBs = p=EBr ruajtjen e sekretit p=EBr=20 rezultatin HIV pozitiv t=EB testimit, p=EBrve=E7 rasteve t=EB = p=EBrcaktuara n=EB shkronj=EBn=20 =93a=94 t=EB pik=EBs 1 t=EB k=EBtij neni.

KREU=20 IV

MASA T=CB=20 TJERA TEKNIKO-MJEK=CBSORE P=CBR PARANDALIMIN

DHE=20 KONTROLLIN E HIV/AIDS-IT

Neni=20 32

Transfuzioni=20 i sigurt i gjakut

1. = T=EB gjitha=20 nj=EBsit=EB e gjakut dhe t=EB produkteve t=EB tij nuk duhet ta = p=EBrdorin gjakun e=20 produktet e tij, t=EB dhuruara p=EBr q=EBllime klinike apo laboratorike, = pa iu n=EBnshtruar m=EB par=EB kontrollit t=EB = detyruar p=EBr HIV-in,=20 madje edhe n=EB rastet e urgjenc=EBs.

2. = P=EBr=20 kontrollin e gjakut dhe t=EB produkteve t=EB tij p=EBr HIV-in duhet t=EB = p=EBrdoren=20 reagjent=EB t=EB kontrolluar dhe t=EB regjistruar, t=EB lejuar me = udh=EBzim t=EB Ministrit=20 t=EB Sh=EBndet=EBsis=EB.

3. = Ministri i=20 Sh=EBndet=EBsis=EB miraton rregullore t=EB holl=EBsishme p=EBr m=EBnyrat = e testimit p=EBr=20 HIV-in, plot=EBsimin e rezultateve t=EB testimit, ruajtjen dhe = shkat=EBrrimin e=20 kampioneve t=EB gjakut, t=EB nj=EBsive t=EB gjakut, produkteve t=EB tij = dhe materialeve=20 patologjike t=EB infektuara me HIV.

Neni=20 33

Detyrimi p=EBr=20 masat e parandalimit universal n=EB institucionet = sh=EBndet=EBsore

N=EB institucionet = sh=EBndet=EBsore, ku kryhen=20 operacione, procedura kirurgjikale apo injeksione, duhet t=EB zbatohen = rregullat=20 p=EBr masat e parandalimit universal, p=EBr parandalimin e transmetimit = t=EB=20 HIV-it.

Neni=20 34

Parandalimi=20 dhe kontrolli i transmetimit t=EB HIV-it

n=EB = institucionet=20 e sh=EBrbimit social

Institucionet rezidenciale t=EB p=EBrkujdesit = social, t=EB cilat=20 p=EBrdorin injeksione dhe mjete t=EB tjera prer=EBse dhe shpuese, q=EB = rrezikojn=EB t=EB=20 shkaktojn=EB gjakrrjedhje te p=EBrdoruesit e sh=EBrbimit, jan=EB = p=EBrgjegj=EBse p=EBr=20 zbatimin e rregulloreve t=EB Ministris=EB s=EB Sh=EBndet=EBsis=EB p=EBr = masat e parandalimit=20 universal.

Neni=20 35

Parandalimi=20 dhe kontrolli i infeksioneve seksualisht t=EB transmetueshme

1. = Parandalimi=20 dhe kontrolli i transmetimit t=EB HIV/AIDS-it b=EBhet n=EB nd=EBrthurje = me parandalimin=20 dhe kontrollin e infeksioneve seksualisht t=EB transmetueshme.

2. = Ministri i=20 Sh=EBndet=EBsis=EB miraton, me urdh=EBr, rregullore p=EBr monitorimin e = infeksioneve=20 seksualisht t=EB transmetueshme, ku p=EBrcaktohen p=EBrgjegj=EBsit=EB e = institucioneve=20 mjek=EBsore p=EBr bashk=EBpunimin n=EB kontrollin p=EBr transmetimin e = HIV-it n=EB rrug=EB=20 seksuale.

Neni=20 36

Parandalimi=20 dhe kontrolli i transmetimit t=EB HIV-it nga n=EBna te = f=EBmija

1. Institucionet sh=EBndet=EBsore kan=EB detyr=EB = t=EB ofrojn=EB=20 k=EBshillim dhe testim p=EBr HIV-in, p=EBr grat=EB shtatz=EBna, pas = marrjes s=EB p=EBlqimit,=20 bazuar mbi informim.

2. Institucionet sh=EBndet=EBsore jan=EB t=EB = detyruara t=EB marrin t=EB=20 gjitha masat e nevojshme p=EBr parandalimin e transmetimit t=EB = infeksionit HIV nga=20 n=EBna te f=EBmija.

3. Grat=EB shtatz=EBna me HIV kan=EB p=EBrpar=EBsi = n=EB marrjen e=20 informacionit p=EBr parandalimin e transmetimit t=EB k=EBtij virusi nga = n=EBna te=20 f=EBmija.

KREU=20 V

TRAJTIMI, P=CBRKUJDESJA DHE MB=CBSHTETJA

P=CBR=20 PERSONAT Q=CB JETOJN=CB ME HIV/AIDS

Neni=20 37

P=EBrgjegj=EBsia=20 p=EBr sigurimin e trajtimit p=EBr personat q=EB jetojn=EB me = HIV/AIDS

1. = Institucionet=20 sh=EBndet=EBsore, q=EB kryejn=EB trajtimin e personave q=EB jetojn=EB me = HIV/AIDS, duhet t=EB=20 plot=EBsojn=EB t=EB gjitha kushtet e p=EBrcaktuara n=EB rregulloret e = Ministris=EB s=EB=20 Sh=EBndet=EBsis=EB, si dhe t=EB realizojn=EB edukimin dhe informimin e = k=EBtyre personave,=20 q=EB ata t=EB kujdesen p=EBr veten dhe t=EB parandalojn=EB transmetimin = e virusit HIV te=20 personat e tjer=EB.

2. = Institucionet=20 sh=EBndet=EBsore publike kan=EB p=EBr detyr=EB t=EB sigurojn=EB = ekzaminimet mjek=EBsore=20 specifike p=EBr personat q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS.

3. Personat q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS, t=EB = cil=EBt kan=EB infeksione=20 oportune ose infeksione t=EB tjera, q=EB kan=EB lidhje me HIV/AIDS-in, = duhet t=EB marrin=20 trajtim n=EB institucionet sh=EBndet=EBsore t=EB specializuara p=EBr = k=EBto infeksione.

4. Ministri i Sh=EBndet=EBsis=EB nxjerr udh=EBzime = p=EBr trajtimin=20 specifik t=EB k=EBtyre personave.

Neni=20 38

Aksesi n=EB=20 trajtimin specifik

1. Shteti garanton trajtimin specifik falas p=EBr = personat e=20 infektuar me HIV/AIDS.

2. K=EBshilli i Ministrave vendos p=EBr m=EBnyr=EBn = e menaxhimit, t=EB=20 shp=EBrndarjes dhe p=EBrdorimit t=EB medikamenteve specifike p=EBr = HIV/AIDS dhe, n=EB=20 raste emergjence, siguron zbatimin e masave t=EB nevojshme p=EBr t=92iu = p=EBrgjigjur=20 k=EBrkesave p=EBr k=EBto medikamente.

Neni=20 39

D=EBmshp=EBrblimi n=EB rast infektimi me HIV

Institucionet sh=EBndet=EBsore d=EBmshp=EBrblejn=EB = personin e=20 infektuar me HIV, sipas legjislacionit n=EB fuqi, n=EB rastet kur ky infektim =EBsht=EB pasoj=EB e dh=EBnies s=EB = sh=EBrbimit sh=EBndet=EBsor=20 ose e zbatimit t=EB procedurave mjek=EBsore.

Neni=20 40

Ndihma=20 shoq=EBrore p=EBr personat q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS

1. Personat n=EBn 18 vje=E7, t=EB infektuar me = HIV/AIDS, p=EBrfitojn=EB=20 ndihm=EB shoq=EBrore n=EB t=EB holla ose sh=EBrbime, kur ata nuk jan=EB = t=EB = pun=EBsuar.=20

2. Lloji dhe masa e ndihm=EBs shoq=EBrore, si dhe = kriteret e=20 procedurat p=EBr shp=EBrndarjen e tyre p=EBrcaktohen me vendim t=EB = K=EBshillit t=EB=20 Ministrave.

Neni=20 41

Kujdesi p=EBr=20 personat e infektuar me HIV/AIDS

1. = Personat e=20 infektuar me HIV/AIDS duhet t=EB merren n=EB p=EBrkujdesje nga familjet = e tyre dhe nga=20 institucionet sh=EBndet=EBsore dhe sociale shtet=EBrore.

2. = F=EBmij=EBt e=20 infektuar me HIV/AIDS, t=EB cil=EBt jan=EB t=EB braktisur dhe ata q=EB = kan=EB humbur lidhjet=20 me familjet e tyre ose aft=EBsin=EB p=EBr t=EB punuar, merren n=EB = p=EBrkujdesje nga=20 institucionet e sh=EBrbimeve sociale shtet=EBrore (institucionet = rezidenciale t=EB=20 p=EBrkujdesjes sociale) ose private.

3. = Organizatat=20 jofitimprur=EBse apo t=EB =E7do lloji tjet=EBr mund t=EB ngren=EB = institucione rezidenciale=20 p=EBr p=EBrkujdesje ndaj personave q=EB jetojn=EB me HIV/AIDS.

KREU VI

KUSHTET=20 P=CBR GARANTIMIN E ZBATIMIT T=CB PARANDALIMIT DHE KONTROLLIT T=CB=20 HIV/AIDS-IT

Neni 42=20

Burimet=20 financiare p=EBr parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it

Ministria e Sh=EBndet=EBsis=EB, = n=EB buxhetin=20 vjetor, planifikon nj=EB fond t=EB ve=E7ant=EB p=EBr parandalimin dhe = kontrollin e=20 HIV/AIDS-it.

Neni=20 43

Trajnimi i=20 personave t=EB angazhuar n=EB parandalimin

dhe kontrollin e=20 HIV/AIDS-it

1. Personeli q=EB siguron drejtp=EBrdrejt = k=EBshillimin, q=EB kryen=20 testimin e HIV-it, ose q=EB siguron kujdesin dhe trajtimin e personave = t=EB=20 infektuar me HIV p=EBrfiton trajnim.

2. Bashk=EBpun=EBtor=EBve, vullnetar=EBve, = psikolog=EBve n=EB shkolla,=20 m=EBsuesve, personave t=EB infektuar me HIV dhe familjeve t=EB tyre, = q=EB marrin pjes=EB=20 n=EB parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it, u sigurohet trajnim, = p=EBr t=EB=20 p=EBrmir=EBsuar aft=EBsit=EB.

3. Ministri i Sh=EBndet=EBsis=EB p=EBrgjigjet p=EBr = bashk=EBrendimin e=20 pun=EBs me Ministrin=EB e Arsimit dhe Shkenc=EBs, Ministrin=EB e = Pun=EBs, =C7=EBshtjeve=20 Sociale dhe Shanseve t=EB Barabarta, Ministrin=EB e Drejt=EBsis=EB dhe = agjenci t=EB tjera=20 t=EB fush=EBs, p=EBr organizimin e trajnimeve t=EB personave t=EB = p=EBrmendur n=EB pik=EBn 1 t=EB=20 k=EBtij neni.

Neni=20 44

Bashk=EBpunimi=20 nd=EBrkomb=EBtar p=EBr parandalimin

dhe kontrollin e=20 HIV/AIDS-it

1. Shtetasit shqiptar=EB dhe organizatat nxiten = p=EBr t=EB=20 bashk=EBpunuar me organizatat vendase dhe t=EB huaja dhe me individ=EB = p=EBr=20 parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS-it.

2. Ministria e Sh=EBndet=EBsis=EB siguron = bashk=EBrendimin e pun=EBs=20 nd=EBrmjet ministrive, administrat=EBs vendore dhe agjencive simotra = t=EB shteteve n=EB=20 kufi me Shqip=EBrin=EB, p=EBr parandalimin dhe kontrollin e transmetimit = nd=EBrkufitar=20 t=EB HIV/AIDS-it.

Neni=20 45

Sanksionet

1. Kur nuk p=EBrb=EBjn=EB vep=EBr penale, shkeljet = e neneve 9, 15=20 pika 2, 16 pika 2 e 26 pika 3 t=EB k=EBtij ligji p=EBrb=EBjn=EB = kund=EBrvajtje=20 administrative dhe d=EBnohen me gjob=EB nga pes=EBfishi deri n=EB = dhjet=EBfishin e pag=EBs=20 minimale n=EB shkall=EB vendi.

2. = Autoriteti=20 p=EBrgjegj=EBs p=EBr v=EBnien dhe ekzekutimin e gjob=EBs =EBsht=EB = Ministria e=20 Sh=EBndet=EBsis=EB.

3. Procedurat p=EBr v=EBnien e gjob=EBs dhe = ankimimin rregullohen=20 me ligjin nr.7697, dat=EB 7.4.1993 =93P=EBr kund=EBrvajtjet = administrative=94, t=EB=20 ndryshuar.

Neni=20 46

Nxjerrja e=20 akteve n=EBnligjore

1. Ngarkohet K=EBshilli i Ministrave q=EB, brenda 6 = muajve nga=20 hyrja n=EB fuqi e k=EBtij ligji, t=EB nxjerr=EB aktet n=EBnligjore n=EB = zbatim t=EB neneve 19=20 pika 2, 30 pika 2, 38 pika 2 dhe 40 pika 2.

2. Ngarkohet Ministri i Sh=EBndet=EBsis=EB q=EB, = brenda 6 muajve nga=20 hyrja n=EB fuqi e k=EBtij ligji, t=EB nxjerr=EB aktet normative n=EB = zbatim t=EB neneve 6=20 pika 3, 25 pika 3, 29 pika 2, 32 pika 3, 35 pika 2 e 37 pika 3.

Neni=20 47

Shfuqizime=20

Ligji nr.8689, dat=EB = 16.11.2000 =93P=EBr=20 parandalimin e p=EBrhapjes s=EB infeksionit HIV/AIDS n=EB Republik=EBn e = Shqip=EBris=EB=94, si=20 dhe t=EB gjitha aktet n=EBnligjore, q=EB bien n=EB kund=EBrshtim me = k=EBt=EB ligj,=20 shfuqizohen.

Neni=20 48

Hyrja n=EB=20 fuqi

Ky ligj hyn n=EB fuqi 15 = dit=EB pas=20 botimit n=EB Fletoren Zyrtare.

Shpallur = me dekretin=20 nr.5830, dat=EB 29.7.2008 t=EB Presidentit t=EB Republik=EBs s=EB = Shqip=EBris=EB, Bamir=20 Topi